Od 20 lipca obowiązują zmiany w programie Czyste Powietrze, które mają ułatwić właścicielom domów jednorodzinnych korzystanie z dofinansowania na termomodernizację i wymianę źródeł ciepła. Nowe przepisy przewidują wyższe wsparcie na część inwestycji, prostsze procedury oraz więcej czasu na realizację przedsięwzięć finansowanych z zaliczek. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że zmiany są efektem konsultacji z mieszkańcami, samorządami i przedstawicielami branży.
Nowelizacja nie zmienia fundamentów programu, ale wprowadza szereg rozwiązań, które mają zwiększyć jego dostępność i usprawnić realizację inwestycji.
Łatwiejszy dostęp dla nowych właścicieli domów
Jedną z najważniejszych zmian jest złagodzenie wymogu dotyczącego okresu posiadania nieruchomości. Dotychczas, aby ubiegać się o dotację, właściciel domu musiał posiadać go przez co najmniej trzy lata. Od teraz w określonych sytuacjach okres ten został skrócony do jednego roku.
Z nowych zasad skorzystają m.in. osoby, które nabyły nieruchomość w drodze zasiedzenia, a także właściciele lub współwłaściciele, którzy uzyskali przynajmniej połowę udziałów w domu od rodziców lub dziadków poprzez zakup, darowiznę albo umowę dożywocia. Rozwiązanie ma ułatwić modernizację domów przekazywanych w rodzinie i przyspieszyć inwestycje poprawiające ich efektywność energetyczną.
Wyższe dofinansowanie na termomodernizację
Od 20 lipca zwiększono również maksymalne kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne. O 10 proc. wzrosły limity dofinansowania m.in. dla:
- ocieplenia ścian, dachów i innych przegród budowlanych,
- wymiany okien,
- montażu nowych drzwi zewnętrznych,
- wymiany bram garażowych.
Jednocześnie nie zmienia się maksymalna wysokość całkowitego wsparcia na termomodernizację. Nadal najwyższy poziom dofinansowania może wynieść do 83 tys. zł.
Więcej czasu na realizację inwestycji
Korzystne zmiany obejmują także osoby finansujące inwestycje z wykorzystaniem prefinansowania. Termin wykonania prac objętych zaliczką został wydłużony ze 120 do 180 dni. Dodatkowe dwa miesiące mają ułatwić realizację przedsięwzięć, zwłaszcza w przypadku bardziej złożonych remontów lub opóźnień związanych z dostępnością wykonawców.
Prostsze procedury i mniej formalności
Ministerstwo wprowadziło również rozwiązania mające ograniczyć biurokrację. Rozszerzono katalog osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac, uproszczono sposób rozliczania inwestycji oraz dodano możliwość przygotowywania roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie.
Doprecyzowano również zasady dotyczące urządzeń znajdujących się na liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), co ma ułatwić beneficjentom wybór kwalifikujących się rozwiązań.
Najważniejsze zasady pozostają bez zmian
Resort klimatu zaznacza, że nowelizacja nie oznacza odejścia od reformy programu wprowadzonej w marcu 2025 roku. Nadal obowiązują najważniejsze wymogi, w tym:
- obowiązkowy audyt energetyczny,
- świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu inwestycji,
- system operatorów wspierających beneficjentów,
- limity kosztów kwalifikowanych,
- zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
- dotychczasowe kryteria dochodowe i poziomy dofinansowania
Program Czyste Powietrze pozostaje jednym z największych przedsięwzięć wspierających poprawę efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych w Polsce. Od początku jego funkcjonowania podpisano już 971 tys. umów o dofinansowanie, z czego ponad 645 tys. inwestycji zostało zakończonych. Beneficjenci otrzymali dotychczas niemal 22 mld zł, a ponad połowa tej kwoty została wypłacona w ciągu ostatnich dwóch lat.
Od uruchomienia nowej odsłony programu 31 marca 2025 r. złożono już 70 tys. wniosków, podpisano 53 tys. umów o wartości 3,3 mld zł. Obecna edycja programu dysponuje budżetem 10 mld zł, finansowanym z Funduszu Modernizacyjnego.
Dotychczas dzięki programowi zlikwidowano ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, tzw. kopciuchów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada dalszy rozwój programu, którego celem pozostaje poprawa efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych, ograniczenie emisji zanieczyszczeń oraz poprawa jakości powietrza w Polsce.
