Od 23 sierpnia 2026 roku urzędy stanu cywilnego w całej Polsce korzystają z nowych wzorów odpisów aktów małżeństwa. Zmiana ma umożliwić prawidłową transkrypcję dokumentów dotyczących małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą. Dotychczas obowiązujące formularze powodowały w takich przypadkach problemy natury administracyjnej.
Nowe regulacje wynikają z rozporządzenia Ministra Cyfryzacji, wydanego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zmodyfikowane zostały wzory odpisów skróconych i zupełnych aktów małżeństwa, z których korzystają urzędy stanu cywilnego.
Zmiana dotycząca małżeństw zawartych za granicą
Najważniejszym celem nowych przepisów jest dostosowanie dokumentacji do sytuacji osób, które zawarły małżeństwo jednopłciowe poza granicami Polski, a następnie występują o transkrypcję zagranicznego aktu stanu cywilnego.
Dotychczas konstrukcja polskich formularzy powodowała trudności przy przenoszeniu danych z takich dokumentów. Problem dotyczył m.in. oznaczenia płci małżonków. Nowe wzory mają umożliwić sporządzenie polskiego aktu bez konieczności wpisywania danych jednej z osób w sposób niezgodny z jej płcią.
W dokumentach sporządzonych w wyniku takiej procedury pojawi się również informacja, że akt powstał na podstawie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego i dotyczy małżeństwa zawartego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
– Historia dzieje się na naszych oczach. Po wielu latach walki każda para, która zawarła małżeństwo za granicą, może otrzymać polski akt małżeństwa bez konieczności godzenia się na to, że jedna z osób będzie figurować w dokumencie z oznaczeniem płci niezgodnym z jej płcią – podkreślił wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.
Jak zaznaczył, zmiana ma być krokiem w kierunku zapewnienia obywatelom równego i godnego traktowania przez administrację.
Akty małżeństw zawieranych w Polsce bez zmian
Nowe przepisy odnoszą się do transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego. Wzór aktu małżeństwa stosowany wobec osób zawierających małżeństwo w Polsce pozostaje bez zmian.
W praktyce nowe rozwiązanie ma przede wszystkim uporządkować procedury w urzędach stanu cywilnego. Kierownicy USC otrzymali wzory dokumentów pozwalające na właściwe odwzorowanie danych znajdujących się w zagranicznych aktach, natomiast zainteresowane osoby mogą uzyskać dokument transkrypcji bez dotychczasowych problemów wynikających z konstrukcji formularzy.
Zmiana po orzeczeniach sądów administracyjnych
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że wprowadzone rozwiązanie jest również konsekwencją wieloletniego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego.
Jednym z istotnych rozstrzygnięć był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2021 roku, sygn. II OSK 216/21. W kolejnych latach pojawiały się następne orzeczenia odnoszące się do tej problematyki.
Nowe wzory dokumentów obowiązują od 23 sierpnia 2026 roku. Od tego dnia urzędy stanu cywilnego w całym kraju mają stosować rozwiązania umożliwiające transkrypcję zagranicznych aktów małżeństwa zgodnie z nowymi zasadami.
