Siły Zbrojne RP przygotowują jedną z największych zmian w obszarze zarządzania personelem od wielu lat. Trwają prace nad nowoczesnym systemem zarządzania talentami i kompetencjami, który ma pomóc lepiej rozpoznawać predyspozycje żołnierzy, planować ich rozwój zawodowy i efektywniej wykorzystywać ich umiejętności. Projekt znajduje się obecnie w fazie pilotażowej, a jego pełne wdrożenie zaplanowano na 2027 rok.
Nowe rozwiązanie ma odejść od tradycyjnego modelu zarządzania kadrami na rzecz systemu opartego na analizie wiedzy, kompetencji, doświadczenia oraz potencjału każdego żołnierza. Celem jest tworzenie przejrzystych ścieżek kariery i lepsze dopasowanie ludzi do zadań, jakie realizują w strukturach Wojska Polskiego.
Ludzie najważniejszym zasobem armii
Projekt stanowi jeden z priorytetów transformacji Sił Zbrojnych RP i wpisuje się w koncepcję budowy potencjału osobowego zgodnie z zasadą „ilości zwielokrotnionej jakością”. Za opracowanie systemu odpowiada Zarząd Organizacji i Zasobów Osobowych P1 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, działający na podstawie decyzji ministra obrony narodowej oraz we współpracy z licznymi instytucjami wojskowymi i naukowymi.
Jak podkreśla Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesław Kukuła, siła armii wynika przede wszystkim z potencjału ludzi, którzy ją tworzą.
– Zdolności Sił Zbrojnych RP budują ludzie – suma ich indywidualnych kompetencji, talentów i doświadczeń. Dlatego musimy lepiej poznawać potencjał każdego żołnierza, świadomie go rozwijać i właściwie wykorzystywać, uwzględniając również jego aspiracje zawodowe – zaznacza generał.
Nowy system nie ma zastępować dowódców podczas podejmowania decyzji kadrowych. Jego zadaniem będzie dostarczanie uporządkowanych, obiektywnych danych wspierających kwalifikowanie żołnierzy, planowanie ich rozwoju oraz dobór do odpowiednich stanowisk.
Pilotaż już trwa
Obecnie rozwiązanie jest testowane w 15 jednostkach wojskowych. Po zakończeniu pilotażu i analizie uzyskanych wyników rozpoczną się przygotowania do wdrożenia systemu w całych Siłach Zbrojnych RP.
W pierwszej kolejności obejmie on osoby rozpoczynające służbę wojskową, a następnie sukcesywnie wszystkich żołnierzy zawodowych.
Nad projektem pracuje interdyscyplinarny zespół specjalistów, w skład którego wchodzą psychologowie, wojskowi eksperci, specjaliści zarządzania zasobami ludzkimi, analitycy danych, metodolodzy badań oraz informatycy.
Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji – serce nowego systemu
Najważniejszym narzędziem powstającego systemu będzie Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK). Nie będzie on egzaminem z wiedzy wojskowej ani klasycznym testem psychologicznym. Jego zadaniem stanie się kompleksowa diagnoza wiedzy, umiejętności, kompetencji oraz predyspozycji kandydatów i żołnierzy.
Wyniki kwestionariusza mają wspierać proces rekrutacji, planowania ścieżki kariery, doradztwa zawodowego oraz zarządzania kompetencjami w armii. Co istotne, narzędzie nie będzie przypisywało żołnierzy do jednej ścieżki rozwoju, lecz wskaże możliwe kierunki dalszej kariery zgodnie z ich potencjałem.
Docelowo baza WKK będzie liczyła aż 14 400 pytań obejmujących dwanaście dziedzin wiedzy. Wśród nich znajdą się m.in. matematyka, fizyka, chemia, informatyka, elektronika, mechanika, geografia, historia, język polski, wiedza o społeczeństwie, ekonomia oraz zagadnienia biologiczne.
System wykorzysta mechanizm adaptacyjny, który będzie dobierał kolejne pytania w zależności od wcześniejszych odpowiedzi użytkownika. Oznacza to, że osoba przystępująca do badania nie będzie odpowiadała na wszystkie pytania zgromadzone w bazie.
Trzy moduły diagnostyczne
Na etapie pilotażu rozwijane są trzy podstawowe narzędzia:
- Test na Start – oceniający poziom wiedzy kandydatów do służby wojskowej oraz żołnierzy,
- Test Kompetencje – służący diagnozowaniu kompetencji przywódczych i specjalistycznych,
- Test Potencjał – analizujący predyspozycje poznawcze i behawioralne osób związanych z wojskiem.
Całość zostanie zintegrowana z platformą informatyczną umożliwiającą analizowanie wyników, przygotowywanie rekomendacji kadrowych oraz gromadzenie danych o kompetencjach personelu.
Inspiracje z armii NATO
Twórcy projektu analizowali rozwiązania funkcjonujące w armiach państw NATO. Wzorowano się między innymi na systemach stosowanych przez US Army i British Army, gdzie zarządzanie personelem opiera się na cyfrowych profilach kompetencji oraz narzędziach wspierających planowanie kariery.
Ministerstwo Obrony Narodowej podkreśla jednak, że Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji nie jest kopią zagranicznych rozwiązań ani adaptacją amerykańskiego testu ASVAB. Polski system został opracowany od podstaw z uwzględnieniem krajowych realiów, specyfiki szkolenia wojskowego oraz potrzeb Sił Zbrojnych RP.
W projekt zaangażowano wojsko i środowisko naukowe
Przygotowanie nowego systemu to efekt współpracy wielu instytucji wojskowych i akademickich.
Sztab Generalny Wojska Polskiego odpowiada za koordynację całego przedsięwzięcia, natomiast eksperci Wojskowej Akademii Technicznej przygotowali bazę 14,4 tys. pytań testowych obejmujących szeroki zakres wiedzy. W opracowanie metod diagnozy kompetencji zaangażowali się również specjaliści z Akademii Wojsk Lądowych, którzy wykorzystują doświadczenia metody Assessment/Development Center.
Za stworzenie platformy informatycznej odpowiada Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni. W projekt włączono także Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji, Akademię Sztuki Wojennej oraz Departament Wojskowej Służby Zdrowia MON.
Według założeń resortu obrony nowy system ma stać się jednym z kluczowych narzędzi wspierających rozwój nowoczesnych Sił Zbrojnych RP, umożliwiając skuteczniejsze zarządzanie potencjałem żołnierzy i lepsze wykorzystanie ich kompetencji na każdym etapie wojskowej kariery.
