Dla ośmiu na dziesięciu respondentów cena jest czynnikiem, który w tym roku zdecyduje o zakupie artykułów spożywczych na Boże Narodzenie. W blisko trzech na czterech przypadkach wybór pada na promocję. Z kolei nieco ponad połowa ankietowanych stawia na jakość. Każda z ww. odpowiedzi ma wyższy wynik w porównaniu z ubiegłym rokiem. Natomiast największy skok rdr. dotyczy dostępności. Najmniejsze zaś znaczenie w tym zakresie mają opinie influencerów lub celebrytów.
Najnowsze badanie Grupy BLIX i platformy UCE RESEARCH pokazuje, jakie czynniki w tym roku zdecydują o zakupie artykułów spożywczych na Boże Narodzenie. 81% respondentów wskazało na cenę. W ubiegłym roku ta odpowiedź również była wybierana najczęściej. Wówczas osiągnęła nieco niższy wynik – 78,5%.
– Wzrost znaczenia tego czynnika do 81% jednoznacznie potwierdza, że polscy konsumenci wchodzą w sezon świąteczny z wyraźnym nastawieniem na kontrolę wydatków. Cena dominuje, ponieważ to ona najbardziej determinuje realną wartość świątecznego koszyka, który dla wielu gospodarstw domowych jest jednym z najdroższych w roku. Wzrost rdr. o 2,5 p.p. wskazuje nie tyle na pogorszenie sytuacji finansowej, ile na rosnącą dyscyplinę zakupową i większą świadomość cenową. Polacy nie chcą przepłacać i aktywnie zarządzają budżetem – komentuje dr Krzysztof Łuczak, współautor badania z Grupy BLIX.
W odpowiedzi na pytanie wielokrotnego wyboru mniej wskazań mają takie czynniki, jak promocja – 72% (rok wcześniej – 70,1%), a także jakość – 53,6% (53,3%). Według autorów badania, wyniki te potwierdzają, że Polacy oczekują realnych korzyści i konkretnej wartości. Promocje stanowią kluczowy element świątecznych strategii zakupowych nie jako dodatek, lecz jako fundamentalny czynnik, który umożliwia utrzymanie kosztów w ryzach.
– Jednocześnie nie ma mowy o tzw. promocjach za wszelką cenę. Konsumenci równie mocno akcentują jakość, co właściwie oznacza, że w okresie świątecznym nie są skłonni do kompromisów. Te wyniki nie są zaskoczeniem. One wręcz potwierdzają, że promocje odgrywają coraz większą rolę w decyzjach zakupowych. Retailerzy muszą przygotować wyjątkowo mocne oferty, jeśli chcą realnie konkurować o uwagę klientów – dodaje ekspert Grupy BLIX.
Na kolejnych miejscach w tym zestawieniu znajdują się takie czynniki, jak własne doświadczenie – 37,1% (w ubiegłym roku – 34,9%), a także dostępność – 28,9% (24,7%). Mniej wskazań mają marka – 10,3% (poprzednio – 9,6%), opinia rodziny lub znajomych – 5,6% (7,1%), jak również reklama – 5,1% (3,7%). Zdaniem autorów badania, te odpowiedzi trafiły poza podium rankingu, ponieważ w okresie zwiększonej presji budżetowej to cena, promocje i jakość najmocniej determinują wybory zakupowe.
– Własne doświadczenie nadal pozostaje istotne, ale jest czynnikiem bardziej stabilnym i mniej dynamicznym niż zmieniające się ceny. Marka czy reklama mają stosunkowo niskie znaczenie, bo konsumenci w tym okresie kierują się przede wszystkim pragmatyzmem i konkretnymi korzyściami, a nie wizerunkiem. Opinie innych również są mniej ważne, bo świąteczne zakupy spożywcze opierają się głównie na znanych, sprawdzonych produktach – analizuje dr Krzysztof Łuczak.
Wspomniana dostępność zanotowała największy wzrost rdr. ze wszystkich czynników – o 4,2 p.p. (28,9%, wcześniej – 24,7%). Z kolei opinia rodziny lub znajomych jest jedną z dwóch odpowiedzi z niższym wynikiem rdr. W tym przypadku widzimy spadek o 1,5 p.p. (5,6%, poprzednio – 7,1%).
– Mniejsze znaczenie opinii rodziny i znajomych wskazuje na to, że klienci polegają coraz bardziej na własnych wyborach i doświadczeniach. Świąteczne zakupy traktują jako rutynowy proces, w którym rekomendacje bliskich nie są już tak istotne jak konkretne korzyści czy pewność znalezienia potrzebnych produktów – zaznacza ekspert z Grupy BLIX.
Natomiast najmniej wskazań ma opinia influencera lub celebryty – 0,5% (poprzednio – 0,3%). Z kolei 0,8% respondentów nie potrafi się określić (rok wcześniej – 0,6%), a 0,9% badanych wybiera inną kwestię, tj. spoza przedstawionej listy odpowiedzi (w ubiegłym roku – 1,4%).
– Niski wynik opinii influencerów pokazuje, że w tym obszarze ich wpływ jest minimalny. Mówimy tu o decyzjach zakupowych dotyczących żywności, którą konsumenci wybierają raczej na podstawie jakości, ceny i własnych przyzwyczajeń, a nie trendów. Nie oznacza to jednak, że działania marketingowe z udziałem influencerów są nieskuteczne. Po prostu w kategorii spożywczej i w okresie świątecznym ich rola jest ograniczona. Możliwe też, że ankietowani niechętnie przyznają się do wpływu influencerów, ale nawet jeśli taki efekt istnieje, to pozostaje marginalny w porównaniu z kluczowymi czynnikami zakupowymi – podsumowuje dr Krzysztof Łuczak.
Opis metody analitycznej/badawczej
Badanie zostało przeprowadzone przez Grupę BLIX i platformę analityczno-badawczą UCE RESEARCH, metodą CAWI, na próbie 1007 osób respondentów odpowiedzialnych za codzienne zakupy w swoich gospodarstwach domowych.
