Im dłużej pracujemy, tym więcej zyskujemy – i to nie tylko pod względem zawodowym. Coraz wyraźniej pokazują to wyliczenia ZUS: osoby, które decydują się odłożyć moment przejścia na emeryturę, mogą liczyć na znacznie wyższe świadczenie. W wielu przypadkach dodatkowy rok aktywności zawodowej oznacza wzrost emerytury nawet o kilkanaście procent.
Matematyka emerytury: więcej składek, późniejszy start
Nowy system emerytalny w Polsce opiera się na prostej zasadzie – liczy się to, ile składek uda się zgromadzić w trakcie całej kariery zawodowej, oraz w jakim wieku zdecydujemy się na emeryturę. Suma składek, waloryzowana co roku przez ZUS, dzielona jest przez przewidywaną długość życia.
Przykład? Dla osoby w wieku 60 lat każde 100 tys. zł zgromadzonego kapitału oznacza świadczenie w wysokości ok. 375 zł miesięcznie. Jeśli poczeka do 65. roku życia, ten sam kapitał przełoży się już na niemal 453 zł. Co więcej, żeby otrzymać emeryturę minimalną (1 878,91 zł), 60-latek musi mieć na koncie ponad 500 tys. zł, a 65-latkowi wystarczy o 80 tys. zł mniej.
Dłuższe życie, niższe świadczenia – ale można to odwrócić
Wydłużenie średniego życia powoduje, że zgromadzony kapitał trzeba rozłożyć na większą liczbę miesięcy. Dziś 60-latek pobiera świadczenie średnio przez 22 lata, a 65-latek – przez 18,4 roku. To o blisko 20 proc. dłużej niż jeszcze w 1999 r. W efekcie przeciętne świadczenia są niższe.
Ale właśnie dlatego odroczenie emerytury działa jak „finansowa dźwignia”. Połączenie trzech czynników – nowych składek, corocznych waloryzacji i krótszego okresu wypłat – powoduje, że każdy dodatkowy rok pracy istotnie podbija wysokość emerytury.
Efekt waloryzacji ważniejszy niż same składki
Eksperci podkreślają, że w końcowych latach kariery to już nie tyle nowe składki, ile waloryzacja robi największą różnicę. W 2025 r. roczne składki od przeciętnego wynagrodzenia zwiększą świadczenie o 4,6 proc., natomiast sama waloryzacja podniosła stan konta aż o 14,4 proc. – czyli o ponad 60 tys. zł przy kapitale 450 tys. zł.
To oznacza, że im większe zgromadzone środki, tym mocniej działa mechanizm waloryzacji. I tym większy sens ma odwlekanie decyzji o złożeniu wniosku o emeryturę.
Konkretne przykłady: wzrost o kilkadziesiąt procent
Dla 60-latka każdy rok zwłoki oznacza podwyżkę świadczenia o 3,7 proc., a pięć lat – o ponad 20 proc. W przypadku 65-latka te wartości są jeszcze wyższe: 4,1 proc. rocznie i 23,4 proc. po pięciu latach.
Mężczyzna urodzony w 1959 r., który odłożył przejście na emeryturę z września 2024 r. o rok, zamiast 3882 zł otrzyma 4623 zł miesięcznie – to wzrost o 19,1 proc. Co prawda przez rok nie pobierał świadczenia, ale „stratę” odrobi w ciągu sześciu i pół roku, a wyższą kwotę będzie otrzymywał już do końca życia. Jeszcze bardziej spektakularny przykład: mężczyzna z rocznika 1955, który przełożył decyzję o 5 lat, podwoił swoją emeryturę – z 2477 zł do 5147 zł.
Emerytura nie musi oznaczać końca pracy
Coraz więcej osób w wieku emerytalnym decyduje się nie rezygnować z aktywności zawodowej. To sposób nie tylko na dodatkowy dochód, ale i na podtrzymanie kontaktów, satysfakcję z pracy oraz poczucie bycia potrzebnym.
Statystyki mówią same za siebie. W pierwszej połowie 2025 r. liczba nowo przyznanych emerytur spadła o niemal 18 proc. Średni wiek przechodzenia na świadczenie wynosi dziś 62,7 roku – kobiety kończą aktywność zawodową średnio w wieku 60,6 lat, mężczyźni w 65,1 lat. Mimo to już co dziesiąty uprawniony decyduje się odłożyć ten moment w czasie.
Na koniec czerwca 2025 r. ponad 1,2 mln osób w wieku emerytalnym wciąż było aktywnych zawodowo, z czego blisko milion odprowadzało składki emerytalne. Jeszcze dekadę temu takich osób było o połowę mniej. Dziś co dwudziesty pracujący to emeryt, a blisko 14 proc. wszystkich świadczeniobiorców nadal pracuje.
