O sprawiedliwości, odpowiedzialności i szacunku dla drugiego człowieka można rozmawiać już z kilkuletnimi dziećmi. Udowadnia to Mała Akademia Prawa, autorski projekt posłanki Barbary Dolniak, który po raz trzeci trafia do przedszkoli w Zagłębiu i okolicznych miejscowościach. We wtorek, 13 października, w Dąbrowie Górniczej odbyła się inauguracja kolejnej edycji przedsięwzięcia. W inicjatywie uczestniczy już ponad 20 placówek i około 400 najmłodszych mieszkańców regionu.
Czy można zabrać komuś zabawkę bez pytania? Dlaczego trzeba dotrzymywać obietnic? Co zrobić, kiedy ktoś jest traktowany niesprawiedliwie? Czy każdy ma takie same prawa? Dla dorosłych odpowiedzi mogą wydawać się oczywiste, ale dla dzieci są to pytania, które pomagają odkrywać i rozumieć świat.
Właśnie od takich codziennych sytuacji rozpoczyna się nauka prawa w Małej Akademii Prawa. Zamiast skomplikowanych przepisów i prawniczego języka są rozmowy, przykłady i zagadnienia bliskie dziecięcym doświadczeniom. Wszystko po to, aby najmłodsi zrozumieli, że prawo nie jest abstrakcyjnym pojęciem, lecz zbiorem zasad, które pomagają ludziom żyć razem, bezpiecznie i z wzajemnym poszanowaniem swoich praw.
Trzecia edycja rozpoczęta w Dąbrowie Górniczej
Tegoroczną odsłonę projektu zainaugurowano 13 października w przedszkolu przy Szkole Podstawowej nr 26 z Oddziałami Przedszkolnymi im. Marii Konopnickiej w Łośniu, w Dąbrowie Górniczej.
Wybór terminu nie był przypadkowy. Inauguracja odbyła się w przeddzień Dnia Edukacji Narodowej, podkreślając znaczenie wychowania i edukacji w kształtowaniu przyszłych postaw obywatelskich.
Pomysłodawczynią Małej Akademii Prawa jest Barbara Dolniak, posłanka z Zagłębia, była sędzia, od lat zaangażowana w popularyzowanie wiedzy o prawie i zasadach funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
– Chciałabym, aby dzieci od najmłodszych lat wiedziały, że prawo jest przede wszystkim po to, żeby chronić człowieka. Nie trzeba znać kodeksów, żeby rozumieć, czym jest uczciwość, sprawiedliwość czy szacunek. Wystarczy zacząć od sytuacji, które dzieci znają z własnego życia. I właśnie na tym polega Mała Akademia Prawa – mówi Barbara Dolniak.
Ponad 20 placówek i około 400 dzieci
Mała Akademia Prawa rozwija się, docierając do kolejnych miejscowości. Do tej pory w projekcie uczestniczyło ponad 20 placówek edukacyjnych, a zajęcia objęły około 400 przedszkolaków.
Inicjatywa obecna jest w Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Czeladzi, Psarach, Łazach, Wierbce, Przyłubsku, Ogrodzieńcu i Mierzęcicach.
To przedsięwzięcie, które łączy lokalne społeczności wokół wspólnego celu – wyposażenia dzieci w wiedzę i umiejętności potrzebne do budowania dobrych relacji z innymi ludźmi.
Spotkania są dostosowane do wieku uczestników. Najmłodsi poznają znaczenie podstawowych pojęć prawnych poprzez rozmowy i przykłady z życia codziennego. Dowiadują się, czym różnią się prawa od obowiązków, dlaczego nie można naruszać granic innych osób i jak reagować, gdy ktoś potrzebuje pomocy.
– Dzieci mają niezwykłe poczucie sprawiedliwości. Bardzo szybko dostrzegają, kiedy ktoś zostaje pokrzywdzony, pominięty albo potraktowany inaczej niż pozostali. Naszym zadaniem jest pomóc im zrozumieć te sytuacje, nauczyć rozmawiania o problemach i pokazać, że każdy człowiek ma swoją godność i swoje prawa. To wiedza, która pozostaje na całe życie – podkreśla pomysłodawczyni projektu.
Nie tylko prawa, ale również odpowiedzialność
Jednym z najważniejszych elementów Małej Akademii Prawa jest pokazanie dzieciom związku między prawami a obowiązkami.
Prawo do wyrażania własnego zdania wiąże się z koniecznością wysłuchania innych. Prawo do zabawy oznacza także poszanowanie wspólnych zasad. Prawo do bezpieczeństwa idzie w parze z odpowiedzialnością za własne zachowanie.
To właśnie takie proste zależności pozwalają przedszkolakom stopniowo zrozumieć, jak funkcjonuje społeczeństwo.
Projekt nie ma ambicji wychowywania przyszłych prawników. Jego celem jest kształtowanie postaw, które pomogą dzieciom w codziennym życiu – zarówno podczas przedszkolnych zabaw, jak i w późniejszych relacjach szkolnych, rodzinnych oraz społecznych.
– Nie chodzi o to, aby wychować czterolatka, który potrafi cytować przepisy. Chodzi o dziecko, które wie, że nie wolno krzywdzić innych, że warto pomagać słabszym, że każdy ma prawo być wysłuchany i że za własne decyzje ponosimy odpowiedzialność. Tak właśnie zaczyna się prawdziwa edukacja obywatelska – zaznacza Barbara Dolniak.
Ważna rola nauczycieli i wychowawców
Inauguracja trzeciej edycji Małej Akademii Prawa, zorganizowana tuż przed Dniem Edukacji Narodowej, zwraca również uwagę na rolę nauczycieli i wychowawców.
To właśnie przedszkole jest dla wielu dzieci pierwszym miejscem, w którym uczą się funkcjonowania w większej społeczności. Muszą dzielić się wspólną przestrzenią, współpracować, rozwiązywać konflikty i respektować ustalone zasady.
Wiedza przekazywana podczas spotkań Małej Akademii Prawa może wspierać nauczycieli w codziennej pracy wychowawczej. Pomaga również otworzyć rozmowę o sprawach, które dla najmłodszych bywają trudne, choć mają ogromne znaczenie dla ich rozwoju.
– Nauczyciele wykonują niezwykle ważną pracę. To oni, obok rodziców, pokazują dzieciom, jak budować relacje, rozwiązywać konflikty i szanować innych. Dlatego nieprzypadkowo inaugurujemy trzecią edycję Małej Akademii Prawa właśnie w przeddzień Dnia Edukacji Narodowej. Chcemy podkreślić, że edukacja prawna i obywatelska jest naturalną częścią wychowania – wskazuje posłanka.
Inwestycja w przyszłość zaczyna się od najmłodszych
Mała Akademia Prawa wpisuje się w szerszą dyskusję o potrzebie zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa. Znajomość własnych praw, rozumienie obowiązków i umiejętność rozwiązywania sporów są niezbędne nie tylko w dorosłym życiu zawodowym czy obywatelskim, ale także w codziennych kontaktach z drugim człowiekiem.
Barbara Dolniak, wykorzystując wieloletnie doświadczenie sędziowskie i parlamentarne, chce pokazać, że edukacja prawna nie powinna ograniczać się do szkolnych podręczników i formalnych zajęć. Może być ciekawa, zrozumiała, a przede wszystkim praktyczna.
Trzecia edycja przedsięwzięcia jest jednocześnie potwierdzeniem, że lokalna inicjatywa edukacyjna może docierać do coraz większej liczby dzieci i placówek.
– Chciałabym, żeby każde dziecko po spotkaniu z Małą Akademią Prawa wyniosło z niego choć jedną ważną myśl: moje prawa są ważne, ale równie ważne są prawa drugiego człowieka. Jeżeli uda nam się zbudować takie przekonanie już w przedszkolu, będzie to ogromny sukces – podsumowuje Barbara Dolniak.
Trzecia edycja Małej Akademii Prawa to kolejny krok w budowaniu świadomości prawnej najmłodszych mieszkańców regionu. Bo zanim dzieci poznają konstytucję, ustawy i kodeksy, powinny zrozumieć coś znacznie bardziej podstawowego – że sprawiedliwość, uczciwość i wzajemny szacunek zaczynają się od naszych codziennych zachowań.
