W dniu 26 września obchodzimy Światowy Dzień Antykoncepcji – globalną inicjatywę przypominającą, że dostęp do środków antykoncepcyjnych jest podstawowym prawem człowieka. Coraz częściej jednak miejscem, do którego ludzie zwracają się po informację o zdrowiu reprodukcyjnym jest Internet. Aż 42% Polek i Polaków szuka informacji o „tabletce dzień po” w Google, podczas gdy blisko 7% korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji. Natomiast osoby w wieku 18–24 lata najczęściej korzystają z AI. Dane te pokazują, że internet staje się coraz większym źródłem wiedzy o antykoncepcji awaryjnej, mimo że eksperci podkreślają konieczność rzetelnej konsultacji medycznej.
Lekarze i farmaceuci wciąż głównym źródłem wiedzy dla Polaków
Z badania przeprowadzonego w 2025 roku wynika, że dla większości Polek i Polaków najważniejszym źródłem informacji o lekach wciąż pozostaje lekarz. Wskazało go 63% respondentów. Na drugim miejscu znalazł się farmaceuta, a zaraz potem internet: wyszukiwarki i portale zdrowotne 42%. Coraz większe znaczenie mają także media społecznościowe oraz narzędzia sztucznej inteligencji, z których korzysta już 7% badanych – wśród najmłodszych Polek ten odsetek sięga nawet 18%1. Jest to duży wzrost, zwracając uwagę na fakt, że narzędzia AI są dostępne dopiero od 3 lat.
„Internet czy nowe technologie mogą być pomocne, ale decyzje zdrowotne warto zawsze konsultować ze specjalistą. Rzetelna wiedza od lekarza czy farmaceuty jest kluczowa, zwłaszcza gdy chodzi o antykoncepcję i zdrowie intymne. Cieszy nas zatem, że kiedy spytaliśmy w ramach kampanii Polaków, do kogo zgłosiliby się po tabletkę „dzień po”, 45,5% kobiet wskazało ginekologa, a blisko 30,6% farmaceutę” – podkreśla prof. Violeta Skrzypulec-Plinta, specjalista ginekolog – położnik, endokrynolog, seksuolog. Kierownik Katedry Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, ekspertka kampanii Poranek Po.
Edukacja zdrowotna w szkołach – obecna, ale niewystarczająco wykorzystywana
W polskich szkołach edukacja zdrowotna już funkcjonuje, jednak nie wszyscy uczniowie korzystają z oferowanych zajęć. W efekcie młodzi ludzie wciąż często pozostają bez pełnej wiedzy na temat swojego zdrowia reprodukcyjnego. Jak zwraca uwagę dr Andrzej Depko, Konsultant Krajowy w dziedzinie seksuologii:
„Coraz więcej młodych ludzi szuka informacji w Internecie, podczas gdy edukacja zdrowotna w szkołach przedstawia podstawowe zagadnienia z zakresu edukacji seksualnej w sposób rzetelny i oparty na wiedzy medycznej. Warto jednak pamiętać, że informacje w sieci nie zawsze są wiarygodne, dlatego decyzje dotyczące zdrowia intymnego najlepiej konsultować ze specjalistą”.
Nowoczesna antykoncepcja to niezwykle ważne osiągnięcie medyczne, które daje kobietom realną kontrolę nad ich zdrowiem, życiem i przyszłością. To także kluczowy element polityki równości płci i zdrowia publicznego. Światowy Dzień Antykoncepcji służy podnoszeniu świadomości społecznej na temat różnych metod zapobiegania ciąży oraz promowaniu edukacji seksualnej jako skutecznego środka profilaktyki.
Choć dostępne są bezpieczne metody zapobiegania nieplanowanej ciąży, wciąż miliony ludzi także w Polsce napotykają bariery. Brak wiedzy, bariery finansowe, kulturowe czy prawne sprawiają, że antykoncepcja wciąż jawi się jako temat tabu, co prowadzi do dezinformacji, wstydu i niskiego poziomu ochrony zdrowia seksualnego.
Prawa reprodukcyjne to prawa człowieka
„Dostęp do antykoncepcji to kwestia zdrowia publicznego i podstawowych praw. Musimy dostosować polskie regulacje do standardów europejskich” – podkreśla prof. Ewa Wender Ożegowska, Konsultant Krajowy w dziedzinie położnictwa i ginekologii.
Dostęp do antykoncepcji to nie przywilej – to narzędzie realizacji prawa do zdrowia, wolności i godności. Wspierając dostęp do nowoczesnych metod zapobiegania ciąży, edukację seksualną i politykę zdrowotną opartą na danych, wzmacniamy nie tylko jednostki, ale też całe społeczeństwo. Dlatego tak ważny jest Światowy Dzień Antykoncepcji, aby wspólnie walczyć z dezinformacją i obalać mity związane z metodami zapobiegania ciąży.
Źródło: Biuro kampanii edukacyjnej “Poranek PO”
