Gliwice po raz kolejny na jeden dzień staną się miejscem spotkania uznanych pisarzy, reporterów, krytyków i nowych talentów. Już 4 września odbędzie się finał drugiej edycji Gliwickiej Nagrody Literackiej. W programie znalazły się rozmowy z Mariuszem Szczygłem i Jackiem Dukajem, spotkanie z ubiegłoroczną laureatką Emilią Sułek oraz dyskusja poświęcona odkrywaniu nowych głosów w polskiej literaturze. Kulminacją dnia będzie ogłoszenie tegorocznych laureatek i laureatów nagrody.
Pierwsza edycja Gliwickiej Nagrody Literackiej wysoko zawiesiła poprzeczkę. Jedną z najważniejszych postaci wydarzenia była Olga Tokarczuk, laureatka Literackiej Nagrody Nobla. Tegoroczny program pokazuje, że Gliwice zamierzają konsekwentnie rozwijać przedsięwzięcie i budować wokół niego przestrzeń zarówno dla cenionych autorów, jak i tych, którzy dopiero rozpoczynają swoją literacką drogę.
Najpierw rozmowa o odkrywaniu talentów
Literacki 4 września rozpocznie się już o godz. 11.00 w Bibliotece Centralnej przy ul. Kościuszki 17. To właśnie tam zaplanowano panel „Od zaćmienia do olśnienia, czyli o poszukiwaniach literackich talentów”.
O tym, jak dostrzec autora lub autorkę mających szansę zaistnieć na rynku wydawniczym, rozmawiać będą Monika Ochędowska, Juliusz Pielichowski, Piotr Siemion i Agnieszka Wolny-Hamkało. Spotkanie organizowane przez „Dziennik Literacki” poprowadzi Anna Marchewka.
Po południu wydarzenia przeniosą się do Kina Amok.
Mariusz Szczygieł w podwójnej roli
O godz. 15.30 przed gliwicką publicznością pojawi się Mariusz Szczygieł – jeden z najbardziej znanych współczesnych polskich reporterów. Rozmowę z nim poprowadzi Katarzyna Surmiak-Domańska.
Niespełna godzinę później role się odwrócą. O godz. 16.30 to Szczygieł zasiądzie w fotelu prowadzącego, a jego rozmówczynią będzie Emilia Sułek. Jej obecność ma szczególne znaczenie dla historii Gliwickiej Nagrody Literackiej.
Sułek została laureatką pierwszej edycji konkursu w kategorii reportaż przed debiutem. Jury doceniło wówczas jej projekt poświęcony Kirgizom. Pomysł nie pozostał wyłącznie konkursowym zamierzeniem – autorka rozwinęła go w pełnowymiarową książkę. W czerwcu 2026 roku nakładem Wydawnictwa Czarne ukazał się jej debiutancki reportaż „Baranie oko. Reportaż z Kirgistanu”.
Jej przykład pokazuje tym samym jeden z najważniejszych celów gliwickiego przedsięwzięcia – nagroda ma nie tylko wskazywać obiecujących twórców, ale również pomagać im wykonać kolejny krok na drodze do wydawniczego debiutu.
O godz. 17.00 przewidziano czas na podpisywanie książek.
Kto zdobędzie Gliwicką Nagrodę Literacką 2026?
Centralnym punktem programu będzie gala rozpoczynająca się o godz. 17.30. Wtedy poznamy laureatki i laureatów drugiej edycji Gliwickiej Nagrody Literackiej.
Nagrody przyznawane są w trzech obszarach: poezji, prozie oraz eseju i reportażu. Organizatorzy kierują inicjatywę przede wszystkim do młodych pisarek i pisarzy – zarówno osób stojących przed debiutem, jak i autorów mających już za sobą pierwszą publikację.
Jednym z najważniejszych elementów nagrody są dwutygodniowe rezydencje literackie w Gliwicach. Laureaci otrzymują dzięki nim przestrzeń i czas potrzebne do pracy nad kolejnymi tekstami, rozwijania rozpoczętych projektów oraz szukania nowych tematów i inspiracji.
To właśnie ten aspekt odróżnia przedsięwzięcie od wielu tradycyjnych konkursów. Nie chodzi jedynie o wybór najlepszych prac, wręczenie nagród i zakończenie rywalizacji. Gliwicka inicjatywa ma towarzyszyć twórcom także na dalszym etapie ich literackiego rozwoju.
Jacek Dukaj na zakończenie literackiego dnia
Po ogłoszeniu wyników na scenę wejdzie kolejna ważna postać współczesnej polskiej literatury. O godz. 18.30 rozpocznie się spotkanie z Jackiem Dukajem.
Twórczość autora od lat wymyka się prostym klasyfikacjom. W jego książkach literatura spotyka się z filozofią, technologią oraz rozważaniami nad przyszłością człowieka i przemianami cywilizacyjnymi. Gliwicką rozmowę z pisarzem poprowadzi Wit Szostak – pisarz i filozof.
O godz. 20.00 zaplanowano podpisywanie książek Jacka Dukaja. Będzie to ostatni punkt całodziennego programu.
Od Tokarczuk do Szczygła i Dukaja
Druga odsłona Gliwickiej Nagrody Literackiej potwierdza ambicje organizatorów, by zbudować wokół wydarzenia coś więcej niż kolejny konkurs dla początkujących autorów. Ubiegłoroczna obecność Olgi Tokarczuk zwróciła uwagę na inauguracyjną edycję. Teraz do Gliwic przyjadą Mariusz Szczygieł i Jacek Dukaj, a jednocześnie swoją historię opowie Emilia Sułek – przykład autorki, której projekt wyróżniony podczas pierwszej edycji doczekał się już książkowej publikacji.
4 września Gliwice będą więc miejscem spotkania dwóch literackich światów: twórców o ugruntowanej pozycji oraz autorów, których nazwiska dopiero mogą stać się szerzej rozpoznawalne.
Program finału Gliwickiej Nagrody Literackiej – 4 września 2026
Biblioteka Centralna, ul. Kościuszki 17
11.00 – „Od zaćmienia do olśnienia, czyli o poszukiwaniach literackich talentów” – panel „Dziennika Literackiego” z udziałem Moniki Ochędowskiej, Juliusza Pielichowskiego, Piotra Siemiona i Agnieszki Wolny-Hamkało. Prowadzenie: Anna Marchewka.
Kino Amok
15.30 – spotkanie z Mariuszem Szczygłem, prowadzenie: Katarzyna Surmiak-Domańska
16.30 – spotkanie z Emilią Sułek, prowadzenie: Mariusz Szczygieł
17.00 – podpisywanie książek
17.30 – uroczyste ogłoszenie laureatek i laureatów Gliwickiej Nagrody Literackiej 2026
18.30 – spotkanie z Jackiem Dukajem, prowadzenie: Wit Szostak
20.00 – podpisywanie książek Jacka Dukaja
Udział w wydarzeniach jest bezpłatny. Obowiązuje wcześniejsza rezerwacja wejściówek.
Graf. Mat. organizatora/UM w Gliwicach
