Cyfrowa rewolucja zmieniła sposób funkcjonowania państw, firm i społeczeństw. Administracja publiczna, bankowość, przemysł, ochrona zdrowia, edukacja, a nawet codzienne życie obywateli opierają się dziś na systemach teleinformatycznych i nieustannym przepływie danych. Wraz z rozwojem technologii pojawiły się jednak nowe zagrożenia: cyberataki, kradzieże danych, ransomware, próby destabilizacji infrastruktury krytycznej czy coraz bardziej zaawansowane działania hakerskie wymierzone zarówno w instytucje państwowe, jak i sektor prywatny.
Eksperci od lat alarmują, że jednym z największych wyzwań XXI wieku staje się budowanie odporności cyfrowej państwa oraz kształcenie nowych specjalistów zdolnych skutecznie chronić systemy informatyczne. Odpowiedzią na te potrzeby ma być wprowadzenie do szkolnictwa branżowego nowego zawodu – technik cyberbezpieczeństwa. To kierunek, który od roku szkolnego 2026/2027 będzie mógł funkcjonować w polskich szkołach ponadpodstawowych.
Nowa specjalizacja została przygotowana wspólnie przez Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej i już dziś uznawana jest za jeden z najważniejszych kroków w rozwoju nowoczesnego szkolnictwa zawodowego. Uczniowie będą zdobywać wiedzę z zakresu ochrony systemów teleinformatycznych, monitorowania sieci, reagowania na incydenty bezpieczeństwa, analizy cyberzagrożeń oraz programowania bezpiecznych aplikacji webowych.
W praktyce oznacza to przygotowanie nowego pokolenia specjalistów, którzy w przyszłości będą odpowiadać za bezpieczeństwo cyfrowe instytucji publicznych, przedsiębiorstw, banków, firm technologicznych czy infrastruktury strategicznej państwa. O tym, dlaczego nowy zawód ma tak ogromne znaczenie, jak zmienia się rynek pracy oraz dlaczego cyberbezpieczeństwo staje się dziś jednym z fundamentów nowoczesnej gospodarki, rozmawiamy z dr Ewą Weber.
Metropolia INFO:
Pani Doktor, wprowadzenie zawodu Technik cyberbezpieczeństwa odbiło się szerokim echem zarówno w środowisku edukacyjnym, jak i branży IT. Dlaczego ta decyzja jest tak istotna?
dr Ewa Weber:
Ponieważ po raz pierwszy na tak szeroką skalę państwo mówi jasno: cyberbezpieczeństwo jest dziś jednym z filarów bezpieczeństwa narodowego i musi stać się integralną częścią edukacji. Jeszcze kilka lat temu zawody związane z cyberochroną były traktowane jako bardzo wąska specjalizacja dla ekspertów IT. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Ataki cybernetyczne dotyczą już praktycznie każdego sektora gospodarki. Mamy do czynienia z próbami wyłudzania danych, blokowania systemów administracji publicznej, atakami na szpitale, banki czy przedsiębiorstwa energetyczne. Współczesne państwo funkcjonuje w ogromnym stopniu w przestrzeni cyfrowej, dlatego potrzebujemy specjalistów, którzy będą potrafili skutecznie chronić tę przestrzeń.
Wprowadzenie nowego zawodu jest więc odpowiedzią nie tylko na potrzeby rynku pracy, ale także na strategiczne potrzeby państwa.
Metropolia INFO:
Czy można powiedzieć, że szkoły zawodowe wchodzą dziś w zupełnie nową erę?
dr Ewa Weber:
Zdecydowanie tak. Dzisiejsze szkolnictwo branżowe bardzo mocno się zmienia. To już nie są kierunki kojarzone wyłącznie z tradycyjnymi zawodami technicznymi. Nowoczesna gospodarka potrzebuje specjalistów wysokich technologii, ludzi posiadających praktyczne kompetencje cyfrowe, analityczne i projektowe.
Technik cyberbezpieczeństwa jest doskonałym przykładem zawodu nowej generacji. Łączy wiedzę informatyczną, umiejętności programistyczne, znajomość systemów sieciowych, ale także zdolność analizowania ryzyka i reagowania w sytuacjach kryzysowych.
To bardzo odpowiedzialna profesja, ponieważ od jakości pracy takich specjalistów zależy bezpieczeństwo danych obywateli, funkcjonowanie instytucji czy ciągłość działania przedsiębiorstw.
Metropolia INFO:
Kim dokładnie będzie absolwent tego kierunku?
dr Ewa Weber:
To będzie specjalista przygotowany do monitorowania i zabezpieczania infrastruktury teleinformatycznej. Uczniowie nauczą się rozpoznawania cyberzagrożeń, analizowania incydentów bezpieczeństwa, wdrażania systemów ochrony oraz reagowania na próby ataków.
Bardzo ważnym elementem będzie także współpraca z zespołami reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego, czyli między innymi z CSIRT-ami. To oznacza, że absolwenci będą rozumieli mechanizmy funkcjonowania nowoczesnego systemu cyberbezpieczeństwa państwa.
Dodatkowo nowy zawód obejmuje również programowanie bezpiecznych aplikacji webowych, co jest dziś niezwykle istotne. Wiele zagrożeń pojawia się właśnie na poziomie aplikacji internetowych, dlatego bezpieczeństwo musi być projektowane już na etapie tworzenia oprogramowania.
Metropolia INFO:
W rozporządzeniu pojawiły się nowe kwalifikacje INF.11 oraz INF.12. Jakie znaczenie mają te kompetencje?
dr Ewa Weber:
To bardzo nowoczesny i dobrze przemyślany podział. INF.11 dotyczy zarządzania bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych, czyli szeroko rozumianej ochrony infrastruktury IT. To obszar związany z konfiguracją zabezpieczeń, monitoringiem sieci, analizą zagrożeń czy reagowaniem na incydenty.
Natomiast INF.12 obejmuje programowanie bezpiecznych aplikacji webowych. To niezwykle ważny kierunek, ponieważ obecnie ogromna część usług publicznych i biznesowych działa online. Jeśli aplikacje nie są odpowiednio zabezpieczone, stają się łatwym celem cyberataków.
Można więc powiedzieć, że nowy zawód będzie łączył kompetencje administratora bezpieczeństwa, analityka cyberzagrożeń i nowoczesnego programisty.
Metropolia INFO:
Czy rynek pracy rzeczywiście potrzebuje dziś aż tylu specjalistów od cyberbezpieczeństwa?
dr Ewa Weber:
Ogromnie potrzebuje. Deficyt specjalistów cyberbezpieczeństwa obserwowany jest praktycznie na całym świecie. Firmy technologiczne, sektor finansowy, administracja publiczna, przemysł, operatorzy infrastruktury krytycznej – wszyscy dziś poszukują ekspertów zdolnych zabezpieczać systemy informatyczne.
Warto pamiętać, że cyfryzacja będzie się jeszcze rozwijała. Rozwój sztucznej inteligencji, automatyzacji, usług chmurowych czy internetu rzeczy powoduje, że liczba potencjalnych zagrożeń stale rośnie. Dlatego zawody związane z cyberbezpieczeństwem będą należały do najbardziej perspektywicznych i stabilnych zawodów przyszłości.
Metropolia INFO:
Coraz częściej mówi się również o zarządzaniu projektami ICT oraz konieczności łączenia kompetencji technicznych z biznesowymi. Czy nowy kierunek wpisuje się w ten trend?
dr Ewa Weber:
Tak, i to bardzo wyraźnie. Współczesne technologie nie funkcjonują już w oderwaniu od biznesu i organizacji państwa. Zarządzanie projektami ICT oznacza dziś planowanie, wdrażanie i nadzorowanie złożonych systemów cyfrowych przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa danych oraz zgodności z regulacjami.
Specjaliści cyberbezpieczeństwa będą musieli rozumieć nie tylko technologię, ale również procesy organizacyjne, kwestie prawne, zarządzanie ryzykiem czy standardy bezpieczeństwa obowiązujące w sektorze publicznym i prywatnym.
To właśnie dlatego ten zawód ma tak nowoczesny i interdyscyplinarny charakter.
Metropolia INFO:
Na końcu pojawia się bardzo osobisty akcent – marzenie o uruchomieniu kierunku Technik cyberbezpieczeństwa po raz pierwszy w Zabrzu. To realna perspektywa?
dr Ewa Weber:
Mam ogromną nadzieję, że tak. Zabrze ma ogromny potencjał edukacyjny i ambitną młodzież, która chce rozwijać się w nowoczesnych technologiach. Uruchomienie takiego kierunku byłoby nie tylko ważnym wydarzeniem dla miasta, ale również realną inwestycją w przyszłość regionu.
Śląsk od lat przechodzi transformację gospodarczą i coraz mocniej stawia na nowe technologie oraz nowoczesne kompetencje. Cyberbezpieczeństwo idealnie wpisuje się w ten kierunek rozwoju.
Bardzo chciałabym, aby młodzi ludzie z Zabrza mogli zdobywać kompetencje przyszłości właśnie tutaj, na miejscu, bez konieczności wyjeżdżania do największych ośrodków akademickich. To byłby ważny sygnał, że nowoczesna edukacja technologiczna może rozwijać się również w miastach takich jak Zabrze.
Metropolia INFO:
Czy można więc powiedzieć, że cyberbezpieczeństwo staje się dziś nie tylko zawodem, ale wręcz misją społeczną?
dr Ewa Weber:
Myślę, że to bardzo trafne określenie. Bezpieczeństwo cyfrowe przestało być wyłącznie sprawą informatyków. Dziś dotyczy ono każdego obywatela, każdej instytucji i każdego przedsiębiorstwa.
Dlatego edukacja w tym zakresie ma ogromne znaczenie. Im wcześniej młodzi ludzie będą zdobywać kompetencje związane z bezpieczeństwem cyfrowym, tym bardziej odporne stanie się całe społeczeństwo. Cyberbezpieczeństwo zaczyna się dziś nie tylko w centrach danych i instytucjach państwowych. Ono zaczyna się właśnie w szkole.
Fot. Makar
—————————————————————————————————————
Ewa Weber – doktor nauk ekonomicznych, menedżer i ekspert w obszarze zarządzania w administracji publicznej, nadzoru właścicielskiego oraz transformacji cyfrowej. Posiada wieloletnie doświadczenie na stanowiskach kierowniczych w administracji rządowej i samorządowej, pełniła funkcje m.in. Dyrektora Generalnego w Ministerstwie Aktywów Państwowych, Prezydenta Miasta Zabrze (pełniącego obowiązki) oraz Zastępcy Prezydenta Miasta Gliwice. Obecnie pełni fukncję Zastępcy Prezydenta Miasta Zabrze.
W dotychczasowej karierze odpowiadała za restrukturyzację i stabilizację finansową jednostek samorządu terytorialnego oraz spółek komunalnych, wdrażanie nowoczesnych modeli zarządzania, standardów ładu korporacyjnego, systemów kontroli zarządczej i dobrych praktyk nadzoru właścicielskiego. Realizowała projekty z zakresu cyfryzacji administracji publicznej, bezpieczeństwa informacji i cyberbezpieczeństwa, w tym wdrażanie norm ISO 27001 oraz standaryzację infrastruktury teleinformatycznej i rozwiązań Data Center w jednostkach miejskich.
Jest autorem publikacji naukowych i branżowych z zakresu zarządzania, HR w sektorze publicznym, cyfrowej administracji oraz budowy społeczeństwa informacyjnego. Brała udział w konferencjach krajowych i międzynarodowych jako prelegent i panelista. Posiada doświadczenie dydaktyczne w prowadzeniu wykładów na uczelniach wyższych z zakresu zarządzania, finansów publicznych, e-administracji i etyki w administracji.
Jest absolwentką Akademii Ekonomicznej w Katowicach na kierunku Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne i Problemy Globalne (magister ekonomii), ukończyła studia podyplomowe z zakresu administracji i zarządzania na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach oraz studia podyplomowe z zakresu wywierania wpływu i psychologii biznesu w Wyższej Szkole Bankowej w Chorzowie. Posiada Executive MBA z zarządzania cyberbezpieczeństwem i usługami cyfrowymi w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni oraz stopień doktora nauk ekonomicznych uzyskany w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie.
W pracy łączy kompetencje menedżerskie z podejściem systemowym i analitycznym, koncentrując się na budowaniu sprawnych, nowoczesnych i odpornych organizacji publicznych, efektywnym zarządzaniu zasobami oraz realizacji złożonych projektów rozwojowych i inwestycyjnych.
